15 Aralık 2017 , Cuma

Çölyak Hastalığı

Çölyak Hastalığı (Coeliaç) çocuklarda barsaklarda yiyeceklerin, özellikle yağların emilememesi sonucu meydana gelen hastalığa denir.

Hastalık ailevidir ve sebebi buğday, arpa, yulaf ve çavdarda bulunan glüten ve gliadin adındaki proteine olan duyarlılıktır. Sonuç olarak yağ asitlerinin sindirimi bozulmuştur.

Sağlıklı bebeklerin 6-9 ayları arasında unlu gıdalarla beslendiklerinde kilo kaybettikleri, huzursuzlaştıkları, açık renkli, pis kokulu yağlı bir dışkı (steatore) çıkardıkları görülmüştür. Bir süre sonra mide şişmeye başlar, kol ve bacaklar aşırı derecede zayıflar, çocukta kötü beslenmeyle ilgili hastalıklar (anemi, raşitizm v.b.) meydana gelebilir.

Tedavide glutensiz beslenme önemlidir. Bu amaçla bazı ülkelerde glutensiz (mısır veya pirinçten yapılmış) özel un ve ekmekler satılmaktadır. Ayrıca anemi için B12 vitamini verilir.

Çölyak sprue, nontropik sprue ve glutona duyarlı enteropati olarak da bilinir. Çölyak hastalığı ince bağırsağın glutona (çavdarda, buğdayda ve arpada bulunur) olan hassaslığıdır. Bu hassaslığın neticesinde ve iltihaplanmaya bağlı olarak, ince bağırsak astarının hasar görmesi suretiyle gelişen, yiyecekleri emme yetersizliğidir.

Yulaf da bünyesinde başka tür bir gluton bulundurur. Yapılan araştırmalara göre çölyak hastası insanların yulaf yiyebileceği belirtilmiştir. Çölyak hastası bireylerde, demirin, folik asidin veya ikisinin birden eksik emilmesinden dolayı kansızlık görülebilir.

Kalsiyum ve D vitamininin yetersiz emilmesi ise östeoporoza sebebiyet verir. Çölyak hastalığı çocuklarda da görülebilen bir hastalıktır.

Çölyak belirtileri, tanı ve hastalıklar

Hastalık bazı bireylerde yıllarca hiç belirti vermez veya çok hafif seyredebilir ve kişi çölyaklı bir hasta olduğunu uzun süre fark etmeyebilir. Hastalık tipik belirtilerle başlayabileceği gibi çok hafif belirtilerle de seyredebilir.

Çölyak hastalığı olan çocuklarda özellikle karın ağrısı, karında şişlik, ishal, huzursuzluk, iştahsızlık, enfeksiyonlarda artış ve gelişme geriliği, kusma, kilo alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkabilir. İleri yaşlarda hastalığın belirtileri daha geniş bir yelpazeye yayılır.
Yetişkinlerde görülen belirtiler şunlardır:
v Karın Bölgesinde öne doğru şişkinlik
v Yaşa göre kilo azlığı
v Kas zayıflığı
v Kansızlık
v Dışkıda anormallik, büyük tuvalet ihtiyacının artması
v İshal
v Kusma
v Bezginlik
v Nedeni bilinmeyen karaciğer hastalıkları
v Büyüme geriliği
v Ağız içinde oluşan aftlar
v İştahsızlık, gaz şikayetleri
v Eklem ve kemik ağrıları
v Sinirlilik
v Ciltte kaşıntılı döküntüler
Çölyak hastalığı her yaşta teşhis edilebilmekle birlikte teşhisi zor olan hastalıklardan biridir. Çünkü belirtiler çoğunlukla ilişkili bir başka hastalığı da düşündürmektedir. Örneğin erken osteoporoz, kansızlık, teşhis edilmemiş laktoz alerjisi gibi hastalıklarla benzer belirtiler gösterdiğinden karıştırılabilir.

Çölyak hastalığının insan sağlığı üzerinde önem taşıyan birçok değişimlere neden olmasından dolayı doğru teşhisi önemlidir. Teşhis yöntemlerinden kan testleri serolojik özel testler (AGA, EMA) ile ön tanı konmakta ancak kesin tanı ince bağırsak biyopsisi ile konmaktadır.
Çölyak hastalığı ile ilintili hastalıklar şunlardır:
v Tip1 DM
v Otoimmüntiroid hastalığı
v Otoimmün karaciğer hastalığı
v IgA eksikliği
v Down, Turner, Willians Sendromları.
Tedavi edilemezse çölyak hastalığının kısa ve uzun vadedeki riskleri nelerdir?
v Malabsorbsiyon
v Büyüme geriliği
v Hipokrommikrositer anemi
v Megoblastik anemi
v Kalsiyum ve K vitamini eksikliği
v Otoimmün hastalıkların prevelansında artış
v Osteoporoz
v Kısırlık, düşük
v Depresyon
v Lenfoma
v Kalın ve ince bagırsak kanserleri

Çölyak hastalığı farkındalık çalışmaları kapsamında, Manisa Halk Sağlığı Müdürlüğü ile Manisa Çölyak Organik Yaşam Derneğinin ortak çalışması olan kamu spotunu aşağıda izleyebilirsiniz.

Sağlık Med

www.saglikmed.com


Dikkatinizi çekebilir

kahve içmek ömrü uzatıyor

Kahve içmek ömrü uzatıyor

10 Avrupa ülkesinde yaklaşık 500 bin kişinin katılımıyla yapılan araştırma, günde 3 bardak kahve içmek …

Çocuklar için Beyin Eğitimi

Çocuklar için Beyin Eğitimi Dikkat Beynin El Frenidir ! Bir Noktaya yoğunlaşmanın anahtarıdır.. Yaptığın işde …

Bir yorum

  1. Emine YILMAZ

    Çölyak hastalığı ile 2015 te tanıştım..manisada çölyak derneğini kurup kendi ilimdeki. Ve tüm turkiyedeki çölyakli arkadaşlara yardımcı olmaya çalışıyoruz…Farkındalık oluşturup tanı almış yada hala hastalığının farkında olmayan arkadaşlara yardımcı olmak adına demir beyin bu sitede yayınlamış olduğu kamu spotu ve makale için kendisine ve sitenize dernegim ve şahsım adına çok tesekkur ediyorum…

Bir Cevap Yazın